Szałwia

Już w starożytności uważana była za symbol zdrowia i długowieczności. Dziś mamy nie tylko przekonanie o jej dobroczynnym wpływie na organizm człowieka, ale wręcz przekonanie, że jest on niepodważalnym faktem. Szałwia, bo o niej właśnie mowa – nazwana tak od łacińskiego słowa „salvus”, co oznacza „zdrowy” – istotnie odgrywa ważną rolę w medycynie. Obecnie coraz częściej można ją spotkać także w kuchni, gdzie jest aromatycznym dodatkiem i modną dekoracją wielu potraw. Jednym słowem – niezłe z niej ziółko.

Jak wygląda szałwia?

Szałwia to roślina wieloletnia osiągająca ok. 70 cm wysokości. Jest półkrzewem mającym liczne rozłożyste pędy, wyrastające z silnego korzenia i pokrywające się od dołu brunatną korą. Liście szałwii przybierają podłużny, owalny kształt i pokryte są gęstym meszkiem, który sprawia, że są aksamitne w dotyku. To specyficzne owłosienie, obecne z różnym natężeniu, charakterystyczne jest dla całej rośliny. Naturalnym miejscem występowania szałwii są kraje śródziemnomorskie, jednak ze względu na mało wymagające warunki jej uprawy z powodzeniem hodowana jest w wielu krajach, także w Polsce. Wystarczy zapewnić jej nasłonecznione miejsce, najlepiej od strony południowo-zachodniej oraz średnio żyzne podłoże o przepuszczalnej powierzchni. Szałwia zakwita po dwóch latach. Fioletowe kwiaty pojawiają się najwcześniej pod koniec maja i utrzymują się nawet do końca lipca.

Jaki smak ma szałwia?

Szałwia charakteryzuje się silnym aromatem o eukaliptusowej nucie, a to za sprawą zawartego w niej olejku eterycznego. Niektóre odmiany wyróżniają się korzennym, inne nieco bardziej kamforowym zapachem. Jednak roślina ta rozpoznawalna jest przede wszystkim za sprawą swojego gorzkawego, momentami nawet cierpkiego smaku.

Na co działa szałwia?

Najpowszechniejszym zastosowaniem szałwii jest jej użycie w medycynie. Dzięki zawartym w liściach olejkom eterycznym roślina ma właściwości ściągające i przeciwbakteryjne. To sprawia, że jest idealnym środkiem na ból gardła, gorączkę czy zapalenie zatok. Z kolei osoby mające problemy z trawieniem mogą wspomóc się herbatką z szałwii, która nie tylko pozwoli wyeliminować niestrawności i wzdęcia. Oprócz tego roślina ta działa równie dobrze na nasz układ nerwowy – koi skołatane nerwy, zmniejsza wahania nastrojów i usprawnia procesy myślenia, poprawiając pamięć i koncentrację. Szałwia stosowana jest ponadto jako środek przeciwbólowy i rozkurczowy podczas menstruacji, a także pomaga łagodzić objawy menopauzy.

Jak szałwia działa na gardło, włosy i skórę?

O tym, że napary z szałwii mają leczniczą moc, nie trzeba specjalnie nikogo przekonywać, bo wiele leków na bazie tego zioła znaleźć można w aptece. Najlepszym przykładem skuteczności szałwii jest jej zdolność do łagodzenia bólu gardła, którą zawdzięcza obecności tanin. Dzięki ich właściwościom antybakteryjnym szybciej pozbędziemy się pieczenia i zaczerwienienia w jamie ustnej. Nie wszyscy wiedzą jednak, że wszechstronne działanie zioła wykorzystuje się również w kosmetyce. To właśnie dzięki naparom z szałwii włosy będą szybciej rosnąć i powstrzymamy je przed siwieniem i wypadaniem, dzięki czemu dłużej zachowają młody wygląd. Co ciekawe, napary zadziałają także wspomagająco w leczeniu łupieżu. To jeszcze nie wszystko. Szałwia ma bowiem także kojący wpływ na skórę, przywraca jej blask i zapobiega tworzeniu się zmarszczek. Pomoże nawet osobom z chorobami skóry, takimi jak trądzik, łuszczyca czy grzybica.

Jak parzyć szałwię?

Szałwia to znakomity materiał nie tylko na wspomnianą herbatkę, ale również na płyny do płukania gardła i jamy ustnej, nalewki, a nawet płukanki do włosów. Aby skorzystać z jej dobroczynnego działania, należy jednak właściwie zaparzyć liście tej rośliny. Co nie jest wcale trudną sztuką – wystarczy tylko zalać szklanką wrzącej wody około łyżki suszonych liści szałwii i pozostawić do zaparzenia pod przykryciem. Przed wypiciem odcedzamy napar i gotowe!

Ile parzyć szałwię?

Sekret właściwego użycia suszonych liści szałwii tkwi nie tylko w sposobie, ale również w czasie ich parzenia. Dlatego każdy, kto zamierza wspomóc się działaniem tego zioła, powinien właściwie dobrać czas potrzebny do zaparzenia herbatki czy leczniczego naparu. Dla uzyskania najlepszego efektu warto pozostawić zioła pod przykryciem od 20 do 30 minut. To pozwoli na całkowite rozwinięcie zasuszonych liści i tym samym wydobycie pełni aromatu szałwii wraz z jej cennymi właściwościami.

Jak stosować szałwię?

Szałwia znajduje zastosowanie przede wszystkim w medycynie oraz w kuchni. Jako przyprawa najlepiej sprawdzi się w postaci młodych listków w składzie marynaty do dań mięsnych lub rybnych. Aby wydobyć z zioła pożądany aromat, należy je najpierw posiekać lub utrzeć w moździerzu. Świeża szałwia doskonale pasuje również do makaronów czy zup. Ze względu na jej intensywny aromat nie należy jednak przesadzać z jej ilością, bowiem zamiast podkreślić smak potraw, szałwia może go bardzo łatwo zdominować. Zaleca się więc sukcesywne doprawianie dania niewielkimi ilościami zioła. Dodawanie świeżych listków do smażenia i gotowania nie jest jedynym sposobem na użycie szałwii w kuchni. Idealnie nadaje się ona do suszenia i mrożenia, można dodawać ją nawet do konserwowania np. ogórków. Trzeba tylko pamiętać, aby szałwię przeznaczoną do suszenia zerwać jeszcze przed kwitnieniem rośliny, bo właśnie wtedy najlepiej zachowamy jej aromat. Suszone liście najlepiej rozdrobnić przed użyciem.

Choć szałwia, znana i stosowana dotychczas głównie w celach leczniczych, dopiero zdobywa popularność w polskiej kuchni, warto z nią eksperymentować. Specyficzny smak i aromat tego zioła, gdy zastosujemy je z umiarem, zaowocuje smakowicie skomponowanymi potrawami, które przy okazji poprawią nasze samopoczucie i pozytywnie wpłyną na zdrowie.

Przeczytaj więcej

Przepisy

zobacz więcej przepisów

Newsletter

Bądź na bieżąco z nowościami
Kuchni Lidla!

Obserwuj nas

  • YouTube
  • Facebook
  • Pinterest
  • Instagram