Gratin - zapiekanka z ziemniaków z kozim serem

Gratin ziemniaczany – co to takiego i skąd pochodzi to danie?

Zanim zabierzemy się za gotowanie, warto wiedzieć, co kryje się pod tajemniczym pojęciem "gratin". Co to jest gratin? To termin kulinarny wywodzący się z francuskiej kuchni, który określa dania zapiekane w piekarniku do momentu, aż na ich wierzchu powstanie złocista, chrupiąca skórka. Nazwa wzięła się od francuskiego słowa "gratter", czyli "skrobać" – odnosiło się to do zeskrobywania tej pysznej, przypieczonej warstwy wprost z naczynia.

Francuska tradycja gratinu sięga kilkaset lat wstecz, a dziś znana jest praktycznie na całym świecie. Ziemniaki gratin to jeden z najbardziej klasycznych wariantów tej zapiekanki. W różnych regionach Francji spotykamy rozmaite wersje – od prostych, ze śmietaną i czosnkiem (słynny gratin dauphinois), po bardziej wysublimowane kompozycje z dodatkiem sera, mięsa czy warzyw.

Ziemniaki gratin – francuska elegancja w polskim wydaniu

Nasz gratin z ziemniaków z kozim serem to połączenie tradycyjnej francuskiej receptury z lokalnymi smakami. Cienko pokrojone ziemniaki, kremowy kozi ser, aromatyczna cebula i szczypta kminku tworzą kompozycję, która rozpływa się w ustach. Do tego wszystkiego dodajemy odrobinę białego wina i bulionu, co nadaje daniu głębi i wyrazistości.

Sekret udanego gratinu ziemniaczanego tkwi w doborze składników i... cierpliwości. Ziemniaki gotujemy, potem obieramy i kroimy w równe plasterki. Między warstwami układamy masę z podsmażonej cebuli, szynki i roztopionego koziego sera. Całość wkładamy się do piekarnika, w którym składniki łączą się ze sobą, a na powierzchni powstaje ta charakterystyczna, złocista skórka.

Dlaczego kozi ser?

Kozi ser nadaje temu daniu wyjątkowego charakteru. Jest kremowy, lekko pikantny i świetnie komponuje się ze słodkawym smakiem karmelizowanej cebuli. W przeciwieństwie do bardziej tradycyjnych serów używanych w innych odmianach gratinu kozi ser wprowadza nutę nowoczesności i oryginalności. Dla miłośników intensywnych smaków to prawdziwa uczta.

Gratin ziemniaczany – krok po kroku do kulinarnego sukcesu

Przygotowanie ziemniaków gratin nie jest wcale trudne, choć wymaga odrobiny czasu. Najpierw gotujemy ziemniaki w osolonej wodzie przez około 20-25 minut, aż będą miękkie. Następnie studzimy je zimną wodą (dzięki temu łatwiej je obrać) i kroimy w plasterki.

W międzyczasie przygotowujemy farsz. Na rozgrzanej oliwie podsmażamy pokrojoną cebulę, dodajemy szynkę i kminek. Po kilku minutach wlewamy białe wino i bulion, zagotowujemy, a na koniec dodajemy pokruszony kozi ser. Całość dobrze mieszamy, żeby ser się rozpuścił i połączył z pozostałymi składnikami.

Teraz układamy wszystko w natłuszczonym naczyniu żaroodpornym. Na dnie układamy połowę plasterków ziemniaków, rozprowadzamy na nich masę serową, przykrywamy resztą ziemniaków i obkładamy wierzch dodatkowymi plastrami koziego sera. To one podczas pieczenia stworzą chrupiącą skórkę!

Piekarnik rozgrzewamy do 200°C i wstawiamy naszą zapiekankę na około 40 minut. W tym czasie kuchnia wypełni się niesamowitym aromatem, a gratin nabierze idealnej konsystencji – wnętrze będzie kremowe i delikatne, a wierzch pięknie zarumieniony.

Z czym podawać ziemniaki gratin? Inspiracje na całą kolację

Pytanie "z czym podawać ziemniaki gratin?" pojawia się często, bo to naprawdę uniwersalne danie. Tartichèvre może być zarówno głównym daniem, jak i eleganckim dodatkiem do innych potraw.

Świetnie sprawdzi się jako dodatek do pieczonych mięs – może być to karkówka, polędwica wieprzowa czy udka z kurczaka. Smakuje też rewelacyjnie z daniami rybnymi. Wyobraźcie sobie gratin ziemniaczany podany obok fileta z pstrąga lub łososia – to połączenie, które zachwyci nawet najbardziej wymagających smakoszy.

Jeżeli natomiast serwujecie tartichèvre jako danie główne, najlepszym towarzystwem będzie lekka, świeża sałata. Szczególnie polecamy sałatkę z rukoli z dodatkiem pomidorków koktajlowych i oliwy z oliwek. Delikatna gorycz rukoli pięknie kontrastuje z kremowym, bogatym smakiem gratinu. Możecie także postawić na klasyczną sałatkę zieloną z prostym dressingiem winegret – orzeźwi podniebienie i zrównoważy sytość zapiekanki.

Sekretne sztuczki, żeby gratin z ziemniaków wyszedł idealnie

Chcecie, żeby Wasz gratin ziemniaczany wyglądał jak prosto z paryskiej restauracji? Oto kilka sprawdzonych trików:

• Krójcie równo - im cieńsze i bardziej równomierne plasterki ziemniaków, tym lepiej. Możecie użyć mandoliny albo ostrego noża. Ważne, żeby wszystkie plasterki miały podobną grubość – dzięki temu zapiekanka wypiecze się równomiernie.
• Nie przegotujcie ziemniaków - powinny być miękkie, ale nadal trzymać kształt. Jeśli będą za miękkie, rozpadną się podczas układania w naczyniu.
• Nie oszczędzajcie na serze - kozi ser to serce tego dania. Im lepszej jakości użyjecie, tym smak będzie bardziej wyrazisty.
• Poczekajcie chwilę przed podaniem - po wyjęciu z piekarnika dajcie gratinowi 5-10 minut odpoczynku. Dzięki temu masa się ustabilizuje i łatwiej będzie go nakładać na talerze.

Chociaż klasyczny tartichèvre jest przepyszny sam w sobie, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby eksperymentować. Możecie dodać do niego świeże zioła – tymianek czy rozmaryn pięknie podkreślą smak ziemniaków. Miłośnicy ostrzejszych smaków mogą posypać zapiekankę świeżo zmielonym czarnym pieprzem albo dodać szczyptę chili.

Gratin – danie na każdą okazję

Ziemniaki gratin to uniwersalność w najlepszym wydaniu. Sprawdzą się równie dobrze na niedzielnym, rodzinnym obiedzie, jak i na eleganckim przyjęciu. Mogą być gwiazdą wieczoru albo wsparciem dla innych dań. Tartichèvre zachwyci zarówno tradycjonalistów, jak i poszukiwaczy kulinarnych nowości.

To także świetna propozycja, gdy chcemy zrobić coś z wyprzedzeniem. Gratin ziemniaczany możecie przyrządzić kilka godzin przed pieczeniem, przykryć i schować do lodówki. Wystarczy potem wstawić do piekarnika – idealnie, gdy spodziewacie się gości i chcecie zaoszczędzić sobie stresu w ostatniej chwili.

Gratin to doskonały przykład tego, jak francuska elegancja może zadomowić się w polskich domach. Nie potrzebujemy egzotycznych składników ani skomplikowanych technik – wystarczy kilka prostych produktów i trochę czasu, żeby stworzyć danie godne najlepszych restauracji.

W Polsce ziemniaki gratin powoli zdobywają serca kucharzy amatorów. Coraz częściej można spotkać je w menu rodzinnych obiadów, bo łączą w sobie comfort food z francuskim szykiem. A że przygotowanie wcale nie jest trudne, to dodatkowy atut!

Jeśli smak tartichèvre przypadł Wam do gustu, koniecznie sprawdźcie inne przepisy na pyszne zapiekanki ziemniaczane dostępne w Kuchni Lidla. Szczególnie polecamy:

• Hachis parmentier, czyli francuska zapiekanka mięsno-ziemniaczana – to kolejny klasyk francuskiej kuchni, który łączy pyszne, duszone mięso z kremowym purée ziemniaczanym i chrupiącą serową skórką.
• Quiche z curry, ziemniakami i pomidorami – wytrawna tarta, która zachwyca egzotycznym aromatem curry i świeżością pomidorów. To idealny pomysł na lunch lub lekką kolację.
• Zapiekanka ziemniaczana z kiełbasą – prostsza wersja zapiekanki ziemniaczanej, która idealnie sprawdzi się na szybki, rodzinny obiad. Kiełbasa dodaje wyrazu, a ser sprawia, że całość jest wspaniale kremowa.
• Filety z pstrąga z gratin z ziemniaków i kopru włoskiego – elegancka kompozycja, w której ziemniaki gratin towarzyszą delikatnemu pstrągowi z aromatycznym koprem włoskim. Perfekcyjne na wieczór we dwoje!